| ผู้เขียน | กฤติยาภรณ์ ดวงเนตรงาม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
ลูกฟุตบอลในการแข่งขันฟุตบอลโลก จากลูกหนังเย็บมือ สู่การผสานปัญญาประดิษฐ์
ว่ากันว่าลูกฟุตบอลยุคแรกนั้นทำจากกระเพาะปัสสาวะของสัตว์ที่นำมาเป่าลมแล้วหุ้มด้วยหนัง รูปทรงของบอลจึงไม่กลม ควบคุมทิศทางยาก กระทั่ง ค.ศ. 1872 สมาคมฟุตบอลอังกฤษได้ตกลงกันว่า ลูกฟุตบอลจะต้องเป็นทรงกลม มีเส้นรอบวง 27-28 นิ้ว นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นของพัฒนาการลูกฟุตบอลในแต่ละสมัยเรื่อยมา
ฟุตบอลโลกครั้งแรกจัดที่ประเทศอุรุกวัยใน ค.ศ. 1930 โดยใช้ลูกฟุตบอล 2 ชนิด คือ Tiento และ T-model ซึ่งผลิตจากหนังแท้ทั้งคู่ โดย T-model จะมีน้ำหนักมากกว่า Tiento
ในนัดชิงชนะเลิศ การแข่งขันในครึ่งแรกใช้ลูก Tiento โดยอาร์เจนตินายิงนำไป 2-1 แต่ในครึ่งหลังใช้ลูก T-Model ผลปรากฏว่าอุรุกวัยยิงได้ 3 ประตู แล้วคว้าแชมป์โลกสมัยแรกไปครองในที่สุด ผลจากการแข่งขันครั้งนี้ทำให้สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ หรือ FIFA ตัดสินให้ใช้ลูกฟุตบอลแบบเดียวสำหรับทุกการแข่งขันในอนาคต
ต่อมาใน ค.ศ. 1934 ได้ผลิตลูกฟุตบอลจากแผ่นหนังแท้ด้วยจำนวนน้อยลง รวมถึงเปลี่ยนมาใช้เชือกฝ้ายเย็บ ทำให้ลูกฟุตบอลกลมขึ้นทำให้ผู้เล่นสามารถโหม่งบอลได้โดยไม่เจ็บศีรษะ
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฟุตบอลโลกต้องเว้นการแข่งขันถึง 12 ปี และกลับมาจัดอีกครั้งใน ค.ศ. 1954 โดยใช้ลูกฟุตบอลชื่อ Duplo T ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของเทคโนโลยีผลิตลูกฟุตบอล เพราะเป็นรุ่นแรกที่สูบลมได้อย่างปัจจุบัน ในช่วงนี้ ลูกฟุตบอลได้ถูกพัฒนาให้ไม่มีรอยเชือกและใส่สีสันเพิ่มเข้าไป แทนที่จะเป็นสีหนังธรรมดา เพื่อให้มองเห็นได้ชัดเจนขึ้นเวลาฝนตก หรือมีโคลนในสนาม
ที่สำคัญ FIFA ยังเปิดโอกาสให้บริษัทแข่งขันกันเสนอตัวเป็นผู้ผลิตลูกฟุตบอลโลกใน ค.ศ. 1958 อีกด้วย
ต่อมาลูกฟุตบอลของ Adidas ที่ใช้แข่งขันยูโรเปียนคัพใน ค.ศ. 1968 และมหกรรมกีฬาโอลิมปิกในเม็กซิโกมีคุณภาพดีมาก สหพันธ์ฟุตบอลเม็กซิโกก็ออกตัวยืนยันคุณภาพการผลิตของ Adidas
ทำให้นับตั้งแต่ ค.ศ. 1970 จนถึงปัจจุบัน Adidas ได้รับสิทธิ์จาก FIFA ให้รับผิดชอบออกแบบและผลิตลูกฟุตบอลสำหรับฟุตบอลโลกแต่เพียงแบรนด์เดียว
ในช่วง ค.ศ. 1970-1994 ลูกฟุตบอลใช้สีขาวดำเพื่อให้มองเห็นได้ชัดในจอโทรทัศน์ที่ถ่ายทอดสดไปทั่วโลก ทั้งยังใช้วัสดุสังเคราะห์ร่วมกับหนังแท้ให้กันน้ำดีขึ้น รวมถึงเพิ่มลวดลายศิลปะของประเทศเจ้าภาพในแต่ละครั้งลงไปบนลูกฟุตบอลอีกด้วย
ต่อมา ค.ศ. 1998-2014 ลูกฟุตบอลเริ่มมีสีสันอื่น ๆ เพิ่มขึ้นและ ใช้หนังเย็บประกอบน้อยชิ้นลง ส่งผลให้มีความกลมมากขึ้น มีน้ำหนักเบาลง ใน ค.ศ. 2018 ลูกฟุตบอลมีดีไซน์ร่วมสมัย มีมิติ แปลกตามากขึ้น และยังเป็นครั้งแรกที่นำชิปใส่เข้าไปในลูกฟุตบอล พร้อมผลิตให้แผ่นหนังยึดติดกันอย่างไร้รอยต่อให้ได้มากที่สุดอีกด้วย
อีก 4 ปีถัดมา ใน ค.ศ. 2022 ยังได้ใส่ชิปวัดแรงเฉื่อยไว้ตรงกลางลูกฟุตบอล เพื่อส่งข้อมูลตำแหน่งแบบเรียลไทม์ ช่วยให้ผู้ตัดสินตรวจจับจังหวะล้ำหน้าได้อย่างแม่นยำ
ปัจจุบัน ค.ศ. 2026 ฟุตบอลโลกครั้งล่าสุดที่กำลังเกิดขึ้นนี้ มีเจ้าภาพถึง 3 ประเทศ คือสหรัฐอเมริกา แคนาดา และเม็กซิโก ลูกฟุตบอลที่จะใช้ในการแข่งขันครั้งนี้มีชื่อว่า TRIONDA ซึ่งประกอบด้วยชิ้นส่วนทั้งหมด 4 แผ่นที่เย็บติดกันและเพิ่มผิวสัมผัสแบบนูนช่วยเพิ่มการยึดเกาะในสนาม
อีกทั้งยังใส่ระบบชิปที่ติดตั้งด้านข้าง มาพร้อมเซ็นเซอร์วัดความเฉื่อย และใช้เทคโนโลยีที่แสดงผลข้อมูลเชิงลึกโดยจะส่งข้อมูลแบบเรียลไทม์ไปยังระบบ VAR ที่จะประมวลผลร่วมกับตำแหน่งผู้เล่นและการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์
วิวัฒนาการของลูกฟุตบอลในการแข่งขันฟุตบอลโลกตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน สะท้อนความก้าวหน้าด้านการออกแบบ การตัดเย็บ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ผ่านลูกฟุตบอล ซึ่งเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่บ่งบอกพัฒนาการของฟุตบอลโลกที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละยุคสมัยได้เป็นอย่างดี
อ่านเพิ่มเติม :
- “เทพีไนกี้” (Nike) หรือ “เทพีแห่งชัยชนะ” บนถ้วยรางวัลฟุตบอลโลกถ้วยแรก
- ทำไมคนอเมริกัน เรียก “ฟุตบอล” ว่า “ซอคเกอร์”
- ตามรอย “นายคร้าม” คนไทยคนแรกๆ ที่ได้ดู “ฟุตบอล” ที่อังกฤษเมื่อร้อยกว่าปีก่อน
อ้างอิง :
มติชน. (2025). อาดิดาส เผยโฉม TRIONDA ลูกฟุตบอลศึกเวิลด์คัพ 2026 พร้อมเทคโนโลยีสุดล้ำ. สืบค้นเมื่อ 9 มิถุนายน 2569, จาก https://www.matichon.co.th/sport/news_5395098
สมศักดิ์ จันทวิชชประภา. (2025). Adidas เปิดตัว TRIONDA ลูกฟุตบอลโลก 2026.
สืบค้นเมื่อ 9 มิถุนายน 2569, จาก https://thestandard.co/trionda-official-ball-fifaworldcup2026/
Nawapat D. (2018). วิวัฒนาการของลูกหนังที่ใช้แข่งขันในฟุตบอลโลก. สืบค้นเมื่อ 9
มิถุนายน 2569, จาก https://room.baanlaesuan.com/109648/design/history-of-adidas-world-cup-match-balls/2
The standard. (2018). วิวัฒนาการลูกฟุตบอลในศึกฟุตบอลโลก ประวัติศาสตร์ของลูกกลมๆ
จากรุ่นสู่รุ่น. สืบค้นเมื่อ 9 มิถุนายน 2569, จาก fifa-world-cup-balls
FIFA. (2026). The history of World Cup match balls. Retrieved June 9, 2026,
from ball-balls-history
Football-balls.com. (2026). FIFA World Cup Balls. Retrieved June 9, 2026, from
swiss-world-champion-official-match-ball-of-world-cup-1954-in-switzerland
Worldcupballsinfo. (2026). Pre-Adidas World Cup match ball FIFA World Cup
1934 Italy Federale 102. Retrieved June 9, 2026, from
pre-adidas-world-cup-match-ball-fifa-world-cup-1934-italy-federale-102-12-panels
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 18 มิถุนายน 2569
