| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
เชื่อว่าถ้าพูดถึง “พระพรหม” มหาเทพผู้สร้างโลกนี้ คงจะนึกถึงพระพรหมที่มี 4 หน้า แต่มีเรื่องเล่าปรากฏว่าพระองค์เคยมีเศียรเพิ่มขึ้นมา 5 เศียร เนื่องจากความงามของพระสรัสวดี
พระสรัสวดีเป็นชายาของพระพรหม ชื่อของพระองค์ปรากฏมาตั้งแต่สมัยยุคพระเวท เป็นชื่อของแม่น้ำสำคัญลำดับแรกในแม่น้ำใหญ่ทั้ง 7 สาย ก่อนจะเหือดแห้งหายไปหลังยุคพระเวท
[email protected]. Chromolithograph by R. Varma)
เรื่องราวของพระสรัสวดีมีเล่าขานไว้หลายแบบ อย่างในยุคพระเวทพระองค์เป็นธิดาของสายฟ้าและเป็นชายาของไววัสวัต มีลักษณะเป็นทิพย์
ส่วนในคีมภีร์ชุรเวท พระนางเป็นชายาของเทพที่มีเศียรเป็นม้า ทั้งพระนางยังถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม “ตรีเทวี” ซึ่งถือเป็นเทพฝ่ายหญิงสูงสุด โดยเทพอีก 2 องค์คือ ภารตี เทพแห่งการพูดและประพันธ์ และ อิฑา เทพแห่งพิธีกรรม
อย่างไรก็ดี ในยุคต่อมามีการรวมหน้าที่ของเทพทั้ง 2 ไว้ที่พระสรัสวดี พระนางจึงกลายเป็นเทพแห่งปัญญาและศิลปวิทยาการทั้งปวง
แล้วเรื่องพระพรหมเคยมี 5 เศียร เพราะพระนางปรากฏที่ไหน เรื่องราวเป็นอย่างไร?
เรื่องนี้ปรากฏอยู่ในคัมภีร์มัสตยะปุราณะ ซึ่งกล่าวถึงพระนางในหลายชื่อ เช่น ศตรูปา สาวิตรี คายตรี และพราหมณี
เล่าว่า พระนางเกิดมาได้เพราะการแบ่งร่างจากพระพรหม พระนางสวยงามมากจนพระพรหมหลงรัก และเฝ้ามองดูอย่างไม่วางตา ไม่ว่าพระสรัสวดีจะเสด็จไปที่ใดก็ตาม
ด้วยเหตุนี้เองพระพรหมจึงมีเศียรเพิ่มขึ้นมา เป็นเศียรที่ 5 เพื่อคอยมองดูพระนาง
จากนั้นทั้งสองจึงได้อยู่ด้วยกัน พระนางกลายเป็นพระชายาของพระพรหม และร่วมกันให้กำเนิดเหล่าเทวดาและมนุษย์ ดังที่เล่าขานกันว่ามหาเทพผู้สร้างโลกนั่นเอง
อ่านเพิ่มเติม :
- กำเนิด “ศาลพระพรหม” ณ โรงแรมเอราวัณ สี่แยกราชประสงค์
- เพราะ “พรหมลิขิต” ชีวิตจึงวุ่น? เหตุใดชาวฮินดูนิยม “พระพรหม” น้อยกว่าพระศิวะ-นารายณ์
- “พระพรหมตึกไทยคู่ฟ้า” เทวดาอารักษ์ทำเนียบฯ ที่นายกฯ ไทยต้องไปไหว้ เกิดขึ้นเมื่อใด
อ้างอิง :
อรุณศักดิ์ กิ่งมณี. แกะรอย พระคเนศ. กรุงเทพฯ: มิวเซียมเพรส. 2552.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 26 มีนาคม 2569
