| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
เรื่องราวของพระราชนารี หรือ “เจ้านายสตรี” ที่น่าสนใจในประวัติศาสตร์ไทยมีมากมายหลายพระองค์ หนึ่งในนั้นคือ “กรมหลวงโยธาเทพ” พระราชธิดาในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
กรมหลวงโยธาเทพ หรือสมเด็จเจ้าฟ้าสุดาวดี พระราชธิดาในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช สันนิษฐานว่าเสด็จพระราชสมภพแต่พระอัครมเหสีที่มาจากการอุปภิเษกสมรส เมื่อประมาณ พ.ศ. 2201-2203 พระองค์จึงมีพระอิสริยยศเป็นเจ้าฟ้าหญิงสูงศักดิ์
ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาไม่ปรากฏพระประวัติพระราชธิดาพระองค์นี้นัก แต่เอกสารต่างชาติกล่าวถึงพระองค์ไว้ค่อนข้างละเอียด หลายประเด็น อย่าง นิโกลาส์ แชรแวส บาทหลวงฝรั่งเศส กล่าวว่า
“รูปพรรณของเธอสูงกว่าปานกลาง ทรงมีพระโอษฐ์งามพอใช้ พระเนตรดำสนิทและเบิกกว้าง ฉวีวรรณขาวละเอียดกว่าคนอื่นๆ พระนาสิกนั้นแฟบหรือแบนราบเกินไปไม่ค่อยสมส่วน แต่โดยสรุปแล้วก็ไม่ทราบว่ามีอะไรที่ทำให้เหมาะเจาะน่าพิศดูอยู่ไม่น้อย”
แชรแวสเล่าอีกว่า ทรงเป็นที่เคารพรักใคร่ของสตรีทั่วไปที่ได้พบปะพระองค์ และยังเป็นที่นิยมยกย่องสรรเสริญอีกด้วย
ขณะที่ ลา ลูแบร์ ทูตฝรั่งเศส บอกไว้ว่า พระองค์เป็นที่เคารพยำเกรงของข้าราชสำนักฝ่ายใน ทั้งบรรดาเจ้าหน้าที่ ข้าหลวง รวมถึงพระสนมเจ้าจอมในสมเด็จพระนารายณ์ ต่างยกย่องให้พระองค์เป็น “แม่เจ้าชีวิตของตน”
ข้อมูลของ ลา ลูแบร์ ยังทำให้ทราบอีกว่า พระองค์ทรงเป็นผู้ควบคุมกำกับดูแลกิจการของราชสำนักฝ่ายในทุกอย่าง รวมถึงการตัดสินคดีความของฝ่ายใน ซึ่งพระองค์ทรงเป็นผู้ชำระตัดสินและลงพระราชอาญา เพื่อระงับข้อวิวาทที่เกิดขึ้นด้วย
สันนิษฐานว่า พระองค์น่าจะได้เข้ามากำกับดูแลราชสำนักฝ่ายในแทนพระราชมารดาที่เสด็จสวรรคตไปแล้ว เป็นที่น่าสนใจว่า กิจการของราชสำนักฝ่ายในไม่ได้ตกไปอยู่ในการดูแลของพระมเหสีเทวีคนอื่น ๆ เพราะสมเด็จพระนารายณ์ทรงมอบหมายให้พระราชธิดาพระองค์นี้เป็นผู้ดูแลเองทั้งหมด
ข้อสังเกตดังกล่าวสะท้อนว่า กรมหลวงโยธาเทพทรงเป็นพระราชธิดาที่มีพระปรีชามากกว่าพระราชนารีองค์ใด จนพระราชบิดาทรงไว้วางพระราชหฤทัยอย่างสูง
ที่สำคัญพระราชนารีพระองค์นี้ยังได้ “ทรงกรม” มีไพร่ทาสและกำลังคนภายใต้การปกครอง นับเป็นเจ้านายสตรีพระองค์แรก ๆ ในสมัยอยุธยาที่ได้รับสิทธิดังกล่าว
เหตุใดพระองค์จึงเป็นที่โปรดปรานของพระราชบิดาในระดับนั้น แล้วเมื่อเกิดเหตุการณ์ “ยึดอำนาจ” สมเด็จพระนารายณ์ พระชะตากรรมของพระองค์เป็นอย่างไรต่อไป? ติดตามเรื่องราวนี้ได้ใน “สับประวัติศาสตร์ ZAB HISTORY มหาปิยราชธิดา ผู้เป็นที่รักยิ่งของกษัตริย์สยาม”
อ่านเพิ่มเติม :
- เจ้านายฝ่ายในสมัยอยุธยา 11 พระองค์ ที่ได้ “ทรงกรม” มีพระองค์ใดบ้าง?
- พระเพทราชา ใช้ “เวทย์มนต์” ให้พระราชธิดาของพระนารายณ์หลงใหล
- ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ พระสนมผู้มักมากด้วยกาม ลอบสวาทสัมพันธ์กับอนุชาพระนารายณ์
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 9 มกราคม 2569
