| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
“พระสยามเทวาธิราช” ครั้งหนึ่งเคยเปลี่ยนชื่อเป็น “พระไทยเทวาธิราช”
“พระสยามเทวาธิราช” เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น หลังจากสยามเกือบเสียดินแดนอยู่หลายครั้ง
พระสยามเทวาธิราช ยังเป็นที่เคารพบูชาของคนไทยมาเนิ่นนาน ช่วงไหนที่บ้านเมืองประสบปัญหาใหญ่ คนไทยก็มักระลึกถึงพระสยามเทวาธิราชให้ช่วยปัดเป่าภัยให้พ้นไปโดยเร็ว นับเป็นที่พึ่งทางจิตใจที่สำคัญอย่างยิ่ง
แต่รู้หรือไม่ว่า ครั้งหนึ่งเทวดาผู้ปกปักรักษาบ้านเมืองเคยถูกเปลี่ยนชื่อเป็น “พระไทยเทวาธิราช”
ข้อมูลนี้ปรากฏในหนังสือของ ศาสตราจารย์พิเศษ ดร. ชาญวิทย์ เกษตรศิริ เรื่อง “จากสยามเป็นไทย: นามนั้นสำคัญมากฉะนี้หรือ?” มีเนื้อหาว่า
หลังจากรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ขึ้นมามีอำนาจ ในทศวรรษ 2480 ก็มีการเปลี่ยนแปลงมากมายในสังคม หนึ่งในนั้นคือการเปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” เป็น “ไทย” ส่วนภาษาอังกฤษก็ให้เป็น “Thailand” ใน พ.ศ. 2482
รัฐบาลขณะนั้นให้เหตุผลว่า “รัฐบาลเห็นสมควรถือเป็นรัฐนิยมให้ใช้ชื่อประเทศ ให้ต้องตามชื่อเชื้อชาติและความนิยมของประชาชน”
การเปลี่ยนชื่อประเทศครั้งนี้ ส่งผลให้อะไรหลายอย่างที่ปรากฏคำว่า “สยาม” ต้องเปลี่ยนเป็นคำว่า “ไทย” ซึ่งนามของพระสยามเทวาธิราช ก็เป็นอีกเรื่องที่ได้รับการเปลี่ยนแปลงในยุคจอมพล ป. เช่นกัน
ทว่า “ระบอบอำมาตยาธิปไตย/อำนาจนิยม-อันมีบรรดาจอมพลและพลเอกเป็นผู้นำ” (เรียกตามหนังสือ-ผู้เขียน) นั้น ตกอำนาจไปชั่วคราว และเรื่องเปลี่ยนชื่อนี้ไม่มีหลักฐานอย่างชัดเจน เนื่องจากไม่ได้มีการเขียนบัญญัติไว้ หรือออกประกาศเป็นกฎหมายเป็นทางการ (แล้วก็ไม่ได้รับความนิยมด้วย) การเปลี่ยนกลับไปเรียกตามเดิมจึงเป็นเรื่องง่าย
ด้วยเหตุนี้เอง เราจึงไม่ค่อยทราบกันว่าครั้งหนึ่งพระสยามเทวาธิราชเคยเปลี่ยนชื่อมาก่อน
อ่านเพิ่มเติม :
- “พระสยามเทวาธิราช” สร้างโดยราชสำนัก แต่มีครั้งหนึ่งที่สร้างโดยประชาชน
- สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของ “พระมหากษัตริย์” แห่งราชสำนักอยุธยาคือที่ไหน?
- “พระราชพิธีบวงสรวง พระสยามเทวาธิราช” เทวดาคุ้มครองแผ่นดินไทย มีเครื่องสังเวยอะไรบ้าง?
อ้างอิง :
เส้นทางเดินของนาม: จากสยามเป็นไทย-นามนั้นสำคัญมากฉะนี้หรือ?. [ม.ป.ท.]: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2550. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2568. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:271617.
https://www.matichon.co.th/weekly/history-culture/article_685659
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 27 สิงหาคม 2568
