หากพิจารณาจากรูปคำ เราอาจคิดว่า “นายกองใหญ่” เป็นตำแหน่งเก่าแก่ที่สืบมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ที่จริงแล้วเป็นชั้นยศในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เกิดขึ้นเมื่อราว 70 ปีก่อน และมีใช้มากระทั่งถึงทุกวันนี้

เปิดที่มา “นายกองใหญ่”

ชั้นยศดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ กองอาสารักษาดินแดน ขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย มีฐานะเป็นนิติบุคคล จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติกองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. 2497 มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน

หลักการสำคัญในการจัดตั้ง คือ เพื่อมีกำลังสำรองไว้ช่วยเหลือประชาชนและประเทศชาติ ทั้งยามปกติและสงคราม โดยรับสมัครราษฎรที่สมัครใจอาสาเข้ามาเป็นสมาชิกกองอาสารักษาดินแดน (สมาชิก อส.)

ยศผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน มีตามลำดับ ดังนี้

นายกองใหญ่
นายกองเอก
นายกองโท
นายกองตรี
นายหมวดเอก
นายหมวดโท
นายหมวดตรี
นายหมู่ใหญ่
นายหมู่เอก
นายหมู่โท
นายหมู่ตรี

ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้ได้รับการประดับยศ “นายกองใหญ่” และสำหรับผู้บังคับบัญชากองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดน ในระดับต่างๆ ตามลำดับยศ ประกอบด้วย นายกองเอก นายกองโท นายกองตรี นายหมวดเอก นายหมวดโท นายหมวดตรี

สำหรับชั้นยศ นายหมู่ใหญ่ นายหมู่เอก นายหมู่โท และนายหมู่ตรี เป็นเจ้าหน้าที่กองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดน จะได้รับแต่งตั้งโดยผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน

เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยปฏิบัติภารกิจที่เกี่ยวข้องกับกองอาสารักษาดินแดน เราก็จะได้ยินชั้นยศสูงสุดนี้นำหน้าชื่อนั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม : 

• พงศาวดารพม่าระบุชื่อแม่ทัพไทยบู๊แหลกก่อนกรุงแตกครั้ง 2 ไม่ “เหยาะแหยะ” ตามบันทึกฝั่งไทย
• “เจ้าพระยาบดินทรเดชา” ขุนพลแก้วพระนั่งเกล้าฯ กับรูปเหมือนที่อุดงค์มีชัยและวัดสามปลื้ม

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

กองอาสารักษาดินแดน. “ประวัติกองอาสารักษาดินแดน”.

พระราชบัญญัติยศและเครื่องแบบผู้บังคับบัญชา และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. 2497

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 25 กรกฎาคม 2567