| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
ไม่สร้างความเดือดร้อนให้คนอื่น เสน่ห์ของชาวญี่ปุ่น มาจากไหน
ถ้าหากพูดถึง “คนญี่ปุ่น” แล้ว สิ่งที่อยู่ในความคิดของคนไทยก็อาจจะเป็นความสะอาด เป็นระเบียบเรียบร้อย ไม่สร้างความเดือนร้อนให้คนอื่น ไม่เสียงดังในที่สาธารณะ ฯลฯ
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องเกินจริง เพราะในหนังสือ “Likable Japan เมืองที่ใช่ยังไงก็ชอบ” (สำนักพิมพ์ broccoli ในเครือมติชน) ของ ปริพนธ์ นำพบสันติ ได้แชร์เรื่องเหล่านี้ไว้ในหนังสือของเขา พร้อมบอกที่มาของนิสัยดังกล่าวที่คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่เป็นกันอีกด้วย
เรื่องความสะอาดนี้ เจ้าของหนังสือเล่มข้างต้นบอกว่า คนญี่ปุ่นน่าจะได้รับอิทธิพลมาจากศาสนาตั้งแต่โบราณ ซึ่งให้ความสำคัญกับความสะอาดสะอ้าน รวมถึงความเป็นระเบียบ ความบริสุทธิ์ จนปัจจุบันสิ่งเหล่านั้นได้กลายเป็น “มรดกตกทอดทางอุปนิสัย”
ทั้งนี้คนญี่ปุ่นยังมีทัศนคติว่า การรักษาความสะอาดล้วนเป็นหน้าที่พลเมือง
ขณะเดียวกันสิ่งเหล่านี้ก็เปรียบเสมือนการไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดหนึ่งของญี่ปุ่น นั่นคือ “มาจิซึคุริ” เป็นแนวคิดเรื่องการสร้าง อนุรักษ์ ฟื้นฟู และส่งเสริมคุณค่าของชุมชนภายใต้ความเหมาะสมและสอดคล้องกับชุมชน
อธิบายเพิ่มได้ คือ ผู้คนในชุมชนที่อยู่บริเวณนั้นจะมีสิทธิ์เสียงของตนเองไปพร้อมกับการเติบโตของเมืองหรือการพัฒนาอะไรบางอย่าง เช่น ระยะถอยร่นของร้านค้าควรเป็นเท่าไหร่ การรักษาสถานที่เก่าแก่ของเมืองควรทำเช่นไร ฯลฯ
เรื่องพวกนี้มักมีการถามคนในชุมชน เรียกได้ว่าเป็นความคิดจากล่างขึ้นบน แทนที่จะเป็นคนกลุ่มบนสั่งการมาแทน หรือเรียกง่าย ๆ คือเป็นการพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ได้ แต่ก็รับฟัง และไม่ไปสร้างความเดือดร้อนให้กับคนในพื้นที่มากจนเกินไปนั่นเอง
คนญี่ปุ่นที่เกิดมา โต และใช้ชีวิตที่นี่ จึงได้รับการคาดหวังว่าจะต้องมีมาตรฐานเรื่องความสะอาด สุขอนามัย รวมถึงความพยายามในการไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับคนอื่นที่สูงกว่าปกติทั่วไป
เมื่อผู้คนตระหนักถึงเรื่องนี้ บ้านเมืองจึงสะอาด ไม่มีขยะตามทาง หากมีพื้นที่ที่จะสร้างมลพิษทางเสียงหรือสกปรกให้กับสังคมก็ต้องป้องกันอีกชั้นหนึ่ง เพื่อไม่ให้กระทบกับคนที่อยู่ร่วมกัน เช่น สร้างตึกอาคาร ปูผิวทางเท้า ก็ต้องมีที่บังฝุ่นไม่ให้ฟุ้ง
นอกจากนี้ ปริพนธ์ยังบอกเอาไว้อีกว่า อีกหนึ่งสิ่งที่ไม่พูดถึงไม่ได้ก็คือความเงียบสงบในที่สาธารณะบางแห่งและบางบริบท
“คนเมืองญี่ปุ่นจะดูเคารพความเป็นส่วนตัวในพื้นที่สาธารณะ (บางแห่ง)” นี่คือข้อความที่ปรากฏอยู่ในหนังสือ Likable Japan เมืองที่ใช่ยังไงก็ชอบ
อะไรคือเคารพความเป็นส่วนตัวในพื้นที่สาธารณะบางแห่ง?
เรื่องนี้เห็นได้จากชีวิตประจำวันของคนญี่ปุ่น ในขนส่งสาธารณะคนญี่ปุ่นจะเงียบ นอนบ้าง ก้มหน้าก้มตาทำสิ่งนั้นสิ่งนี้ หรือบางคนก็มองวิวไปเรื่อย ไม่รบกวนคนอื่น ทว่าในพื้นที่ที่สามารถเสียงดังได้อย่างร้านอิซากายะ ที่เป็นเหมือนสถานที่สังสรรค์ของคนญี่ปุ่น พวกเขาก็จะเสียงดัง
นี่คือการเคารพความเป็นส่วนตัวในพื้นที่สาธารณะ ทำให้เห็นถึงเสน่ห์ของคนญี่ปุ่นที่รู้ถึงกาลเทศะว่าตรงไหนควรเสียงดัง โหวกเหวกโวยวาย หรือตรงไหนที่ควรเงียบและเคารพผู้ที่อยู่ร่วมด้วย
ความมีเสน่ห์ของคนญี่ปุ่นที่เจ้าของหนังสือกล่าวไว้ไม่ได้มีแค่นั้น แต่ยังรวมถึงเรื่องของทางเท้า การต่อคิวที่มีระเบียบและไม่รบกวนคนที่เดินผ่านไปมา
ถือเป็นแบบอย่างที่ดี ที่น่านำมาปรับใช้ในบ้านเรา
อ่านเพิ่มเติม :
- “โมจิ” ของฝากจังหวัดนครสวรรค์ไม่ได้เกี่ยวข้องกับ “โมจิ” จากญี่ปุ่น?
- “คาราโอเกะ” ความบันเทิงจากญี่ปุ่น เข้ามาเมืองไทยเมื่อใด, วันนี้เป็นอย่างไร?
- ทำไม “ญี่ปุ่น” ไม่ยึดไทยเป็นเมืองขึ้นในสงครามโลกครั้งที่ 2
อ้างอิง :
ปริพนธ์ นำพบสันติ. LOVABLE JAPAN เมืองนี้ที่(คน)รัก. กรุงเทพฯ: broccoli, 2566.
ปริพนธ์ นำพบสันติ. LIKABLE JAPAN เมืองที่ใช่ยังไงก็ชอบ. กรุงเทพฯ: broccoli, 2568.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2568
