กระจกสี วัดนักบุญยอแซฟ ที่อยุธยา ความสวยงามที่เต็มไปด้วยศรัทธา

หลายคนอาจจะเคยเห็นโบสถ์หรือวัดคาทอลิกมักตกแต่งด้วยกระจกสี แต่รู้หรือไม่ว่า กระจกสีภายในโบสถ์ไม่ได้มีเพียงเพื่อความสวยงามเท่านั้น ทว่ายังแฝงด้วยเรื่องราวต่าง ๆ ในพระคัมภีร์ไบเบิล ดังที่ว่า ภาพกระจกเปรียบเหมือน “พระคัมภีร์ของคนยากจน” 

วัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา เป็นหนึ่งในวัดคาทอลิกที่มีภาพกระจกสีอันโดดเด่น ถึงขั้นที่หลายคนยกย่องว่ามีภาพกระจกสีสวยที่สุดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

วัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา (Saint Joseph Catholic Church, Ayutthaya) ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นโบสถ์เก่าแก่ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (ครองราชย์ พ.ศ. 2199-2231)

ตอนนั้น สมเด็จพระนารายณ์มหาราชพระราชทานที่ดินฝั่งตะวันตกของเกาะเมืองให้กับบาทหลวงชาวฝรั่งเศส นามว่า พระสังฆราชลังแบรต์ เดอ ลา มอตต์ (Mgr. Lambert de la Motte) พระสังฆราชลังแบรต์จึงสร้างโบสถ์หลังแรกขึ้นที่นี่ในเวลาต่อมา

ทว่าหลังจากเสียกรุงครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2310 ตัวโบสถ์ได้รับความเสียหายมาก ทำให้พื้นที่ร้างไป จนกระทั่ง พ.ศ. 2378 สมัยรัชกาลที่ 3 บาทหลวงปาลเลอกัวซ์ (Jean-Baptiste Pallegoix) ชาวฝรั่งเศส ได้เข้ามาบูรณะใหม่ในพื้นที่เดิม เพื่อใช้นมัสการชั่วคราว ทั้งได้รับการบูรณะจากบาทหลวงอัลเบิร์ต เจ้าอาวาสองค์แรก (พ.ศ. 2378-2394) ด้วยศิลปะแบบโรมาเนสก์ (Romanesque) 

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการบูรณะอีกครั้งให้แข็งแรงมากขึ้น นำโดยคุณพ่อแปร์โร (René Perraux) เจ้าอาวาสองค์ที่ 5 (พ.ศ. 2415-2437) ท่านให้สถาปนิกชาวอิตาลี โยอาคิม กรัสซี (Joachim Grassi) สั่งกระจกสีมาจากฝรั่งเศส เพื่อบอกเล่าเรื่องราวคริสต์ประวัติ รวมถึงสั่งภาพเหมือนของพระสังฆราชหลุยส์ เวย์ (Jean Louis Vey) ประมุขมิสซังสยามตะวันออกในสมัยรัชกาลที่ 5 บอกเล่าถึงการก่อตั้งโบสถ์แห่งนี้ ซึ่งภาพเหมือนของท่านมีอยู่ด้วยกัน 2 ภาพ คือ

1. พระสังฆราชคุกเข่าพร้อมกับถือประกาศการจัดตั้งวัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา พ.ศ. 2426 (ในภาพเขียนเป็น ค.ศ. 1883) พร้อมพื้นหลังบรรยากาศเมืองร้อน

2. พระสังฆราชคุกเข่าถือแบบจำลองวัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา โดยกระจกบานนี้อยู่ทางด้านซ้ายของประตูทางเข้าแท่นบูชา เปรียบเสมือนการถวายโบสถ์หลังใหม่นี้ให้อยู่ในพระเจ้า

นอกจากนี้ยังมีภาพของพระสันตะปาปาปิอุสที่ 9 ที่ประกาศให้ “นักบุญยอแซฟ” เป็นนักบุญอุปถัมภ์ของศาสนจักรโรมันคาทอลิกใน พ.ศ. 2413 (ค.ศ. 1870) ซึ่งเป็นเหตุการณ์ร่วมสมัยกับการก่อสร้างวัดนักบุญยอแซฟอีกด้วย

จากชื่อของโบสถ์แห่งนี้สามารถทราบได้ทันทีว่านักบุญองค์อุปถัมภ์ของพระวิหารพระเจ้าหลังนี้ คือนักบุญยอแซฟ ผู้เป็นบิดาของพระเยซูคริสต์ ทำให้กระจกมีภาพเรื่องราวคริสต์ประวัติที่เกี่ยวข้องกับนักบุญยอแซฟอยู่ ดังนี้

1. นักบุญยอแซฟแต่งงานกับพระแม่ โดยนักบุญถือคฑาดอกลิลลี่ที่เป็นเหมือนสัญลักษณ์ประจำตัว

2. ทูตสวรรค์มาเข้าฝันนักบุญ ซึ่งในพระคัมภีร์มีสองตอน คือตอนที่ยอแซฟจะถอนหมั้นอย่างลับ ๆ เพราะพระแม่มีครรภ์พระเยซู (พระธรรมมัทธิว 1:19-24) อีกตอนหนึ่งคือตอนที่กษัตริย์เฮโรดต้องการสังหารพระกุมาร (พระธรรมมัทธิว 2:13)

3. การประสูติของพระกุมารเยซูในรางหญ้า มีทูตสวรรค์ถือป้ายว่า “Gloria in excelsis deo et pax homi” หมายถึง พระสิริรุ่งโรจน์จงมีแด่พระเป็นเจ้าในที่สูงสุด

4. นักบุญพาพระแม่และพระกุมารหนีจากการตามสังหารไปอียิปต์ 

5. การถวายพระกุมารในพระวิหาร 

6. พระแม่และนักบุญยอแซฟพบพระกุมารเยซูกำลังสนทนาธรรมกับเหล่าอาจารย์ในพระวิหาร

7. พระเยซูกำลังช่วยนักบุญยอแซฟผู้เป็นพ่อต่อเรือ เนื่องจากนักบุญนั้นประกอบอาชีพเป็นช่างไม้

8. นักบุญยอแซฟสิ้นใจ เหตุการณ์นี้ไม่มีในพระคัมภีร์ แต่เป็นธรรมประเพณีของชาวคาทอลิก ว่าท่านสิ้นใจในอ้อมกอดของพระเยซูคริสต์ ท่านจึงได้เป็นองค์อุปถัมภ์ของผู้ที่กำลังจะสิ้นใจ

9. นักบุญยอแซฟรับมงกุฎบนสวรรค์ 

นอกจากนี้ยังมีรูปนักบุญท่านอื่น เช่น นักบุญนิโคลัส สังฆราชแห่งไมรา นักบุญเทเรซาแห่งอาวีลา ทั้งยังมีรูป “พระหฤทัยของพระเยซูเจ้า” ที่ปรากฏพระหฤทัยของพระองค์ลุกเป็นไฟ ผู้ที่สนใจเดินทางไปชมความงามภาพกระจกสีด้วยตนเอง ทางวัดนักบุญยอแซฟ ที่อยุธยา ได้เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.30-16.30 น.

อ่านเพิ่มเติม :

• ตำนาน “โบสถ์ ก. ข. ค.” ชาตินิยมในศิลปกรรมไทยประเพณีภาคกลาง
• “โบสถ์” สกุลช่างอยุธยา วิวัฒนาการศาสนาคารหลายร้อยปี
• รู้จัก “โบสถ์ซาตาน” กลุ่มวัฒนธรรมร่วมสมัยในสหรัฐฯ ใช้ “บาโฟเมต” เป็นสัญลักษณ์แต่ถูกป้ายสี?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

กระจกภายในวัดนักบุญยอแซฟ อยุธยา ออนไลน์

วัดนักบุญยอแซฟ ที่อยุธยา ออนไลน์

วัดนักบุญยอแซฟ (วัดอยุธยา) ออนไลน์

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 4 มีนาคม 2568