“6 พี่น้องพ่อแม่เดียวกัน” ของสมเด็จพระพันปีหลวงในรัชกาลที่ 6

“สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (เจ้าจอมมารดาเปี่ยม)

หลายคนอาจจะคุ้นเคยว่า “สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” มีพระเชษฐภคินี (พี่สาว) ร่วมพระราชบิดาและพระราชมารดาเดียวกัน ทั้งหมด 2 พระองค์

คือ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี อัครมเหสี และสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า โดยแต่ละพระองค์ล้วนทรงเป็น “พระอัครมเหสี” ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทั้งสิ้น รวมถึงทรงมีบทบาทสำคัญกับฝ่ายในสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยเช่นกัน

ทว่าแท้จริงแล้ว สมเด็จพระพันปีหลวงในรัชกาลที่ 6 ทรงไม่ได้มีเพียง “พี่สาว” ดังที่เราศึกษากันเท่านั้น แต่ยังปรากฏ “พี่ชาย” และ “น้องชาย” ซึ่งต่างก็ทรงมีความสำคัญกับบ้านเมืองสยามไม่แพ้กันอีกด้วย

สมเด็จพระพันปีหลวงในรัชกาลที่ 6 ทรงมี “พี่น้องพ่อแม่เดียวกัน” เรียงตามลำดับ ดังนี้

1. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุณากรรณอนันตนรไชย

ประสูติเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2399 (นับแบบปัจจุบันคือ พ.ศ. 2400) และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2416 (นับแบบปัจจุบันคือ พ.ศ. 2417) สิริพระชันษา 18 ปี

2. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ

ประสูติเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2401 พระองค์ทรงช่วยเหลืองานบ้านงานเมืองมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 จวบจนรัชกาลที่ 6 กระทั่งวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2466 ก็สิ้นพระชนม์ สิริพระชันษา 64 ปี และทรงเป็นต้นราชกุล “เทวกุล”

3. สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี

พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2403 พระองค์ทรงเป็นพระอัครมเหสีในรัชกาลที่ 5

ทรงมีตำนานเล่าขานกันคือเรื่องราว “พระนางเรือล่ม” อันเป็นโศกนาฏกรรมในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2423 สิริพระชนมายุ 21 พรรษา

4. สมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า

พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2405 ทรงเป็นหนึ่งในพระอัครมเหสีในรัชกาลที่ 5 เช่นกัน พระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2498

สิริพระชนมายุ 93 พรรษา ถือเป็นเจ้านายที่มีพระชนมายุยืน

5. สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2406 (นับแบบปัจจุบันคือ พ.ศ. 2407) โดยทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินหญิงพระองค์แรกของไทย ทั้งยังทรงพัฒนาบ้านเมืองในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะเรื่องของสตรี

พระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2462 สิริพระชนมายุ 57 พรรษา

6. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์

พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2408 และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 สิริพระชันษา 70 ปี เป็นต้นราชสกุล “สวัสดิวัตน์”

นี่คือ “6 พี่น้องพ่อแม่เดียวกัน” ของสมเด็จพระพันปีหลวงในรัชกาลที่ 6

อ่านเพิ่มเติม :

• รัชกาลที่ 6 ทรงมี “พี่น้อง” ร่วมพระราชบิดา และพระราชมารดากี่พระองค์?
• “ชีวิตลูกคนกลาง” ของพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าและกรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
• “เหตุการณ์วันสวรรคต รัชกาลที่ 5” วันนั้นเกิดอะไรขึ้นบ้าง เป็นอย่างไร?
• “สามัญพระนาม” พระราชโอรส-ธิดา ในรัชกาลที่ 5 บางพระองค์

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

สมภพ จันทรประภา, 2462-2530. สมเด็จพระศรีสวรินทิรา พระบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า. [ม.ป.ท.]:โรงพิมพ์อักษรสมัย, 2516. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2569. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:303312.

กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์. ราชสกุลวงศ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, 2554.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 27 มกราคม 2569