หม่อมเจ้าปุก เจ้านายสตรีวังหน้าที่ได้เป็นชายากษัตริย์กัมพูชา

หม่อมเจ้าปุก เจ้านายสตรี
พระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร หรือนักองค์ราชาวดี

หม่อมเจ้าปุก เจ้านายสตรีฝ่ายวังหน้า ที่ได้เป็นชายาของพระบาทสมเด็จพระนโรดม กษัตริย์กัมพูชา

หม่อมเจ้าปุก อิศรศักดิ์ เป็นพระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอิศราพงศ์ สันนิษฐานว่าประสูติเมื่อประมาณ พ.ศ. 2391 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 3 เมื่อเจริญพระชันษาได้เสด็จออกไปอยู่กรุงกัมพูชา ถวายตัวรับราชการเป็นบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร หรือนักองค์ราชาวดี กษัตริย์กัมพูชา เมื่อประมาณ พ.ศ. 2414 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระนโรดมทรงสถาปนาหม่อมเจ้าปุกขึ้นเป็น “พระองค์เจ้าอรรคนารี” ในตำแหน่งพระเทพี 

พระองค์ราชาวดี สมเด็จพระนโรดมบรมรามเทวาวตาร ที่ รัชกาลที่ 4 จะ พระราชทาน ภรรยา คือ หม่อมราชวงศ์ตาด หรือ หม่อมตาด ให้
พระองค์ราชาวดี ซึ่งต่อมาคือ สมเด็จพระนโรดมบรมรามเทวาวตาร กษัตริย์กัมพูชา (ภาพ : J. Thompson, via Wikimedia Commons)

ไม่ปรากฏพระประวัติของหม่อมเจ้าปุกมากเท่าใดนัก ทราบข้อมูลในภายหลังว่า เมื่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จเยือนกัมพูชาใน พ.ศ. 2467 วันหนึ่งมีการประชุมเลี้ยงน้ำชา ซึ่งพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ (พระอนุชาต่างพระราชมารดาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม) กษัตริย์กัมพูชาในขณะนั้นโปรดให้จัดขึ้น กรมพระยาดำรงราชานุภาพจึงทรงได้พบกับหม่อมเจ้าปุก ทรงเล่าไว้ใน “นิราสนครวัด” ความว่า

“ยังมีหม่อมเจ้าหญิงปุก ในเจ้าฟ้าอิศราพงศ์ ซึ่งออกมาอยู่กรุงกัมพูชา ได้เปนหม่อมสมเด็จพระนโรดม ยกขึ้นเปนพระองค์เจ้าอรรคนารี เดี๋ยวนี้อายุได้ 76 ปี ยังอยู่ในวัง ทูลขอมาพบพวกเราอีกองค์หนึ่ง แต่กิริยาอาการดูเปนพันทาง จะเปนเขมรก็ไม่ใช่จะเปนไทยก็ไม่เชิง ไม่ชวนสมาคมเหมือนเจ้านายพวกกรุงกัมพูชา จึงเปนแต่ทักทายพอมิให้เสียอัชฌาสัย…”

พระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ (ภาพจาก : wikicommon)

สำหรับหม่อมเจ้าปุก ถือเป็นเจ้านายสตรีฝ่ายวังหน้า เนื่องจากพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอิศราพงศ์ พระบิดา ทรงเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ กับพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดาราวดี เป็นต้นราชสกุล อิศรศักดิ์

โดยสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล หรือวังหน้า ในสมัยรัชกาลที่ 3

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 1 สิงหาคม 2568