| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
“สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช” เป็นกษัตริย์ที่มีความเด็ดเดี่ยวกล้าหาญ สามารถพาชาติบ้านเมืองให้กลับมาเป็นปึกแผ่นอีกครั้ง หลังเสียกรุงศรีอยุธยา ขณะเดียวกัน เมื่อใครที่ทำประโยชน์ให้แก่บ้านเมือง พระองค์ก็จะพระราชทานรางวัลมากมายให้กับบุคคลนั้น ๆ เช่นกัน ถึงขั้นที่พระเจ้าตากเคยพระราชทานพระสนมในพระองค์ให้กับนายทหารสำคัญถึง 2 คน
พระเจ้าตากเคยพระราชทานพระสนมคนไหนให้ใคร?
พระสนม 2 คนที่ว่าก็คือ “เจ้าหญิงปราง” (หนูเล็ก) และ “เจ้าหญิงยวน” หรือเจ้าหญิงจวน
เจ้าหญิงปรางนี้ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระราชทานให้ “เจ้าพัฒน์” หรือพระมหาอุปราชเมืองนครศรีธรรมราช (ตำแหน่งขณะนั้น ต่อมาได้เป็นเจ้าพระยานครศรีธรรมราช คือ เจ้าพระยาสุธรรมมนตรี)
เจ้าพัฒน์นี้ได้ไปทำศึกสงครามใน พ.ศ. 2317 ระหว่างนั้นเจ้าหญิงนวล พระธิดาของพระเจ้านครศรีธรรมราช ผู้เป็นชายา ก็เสียชีวิต สร้างความโศกเศร้าให้พระมหาอุปราชเมืองนครศรีธรรมราชเป็นอย่างมาก เมื่อสิ้นสงครามเจ้าพัฒน์มีความดีความชอบ ได้เข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
พระองค์จึงพระราชทานเจ้าจอมปรางให้กับเจ้าพัฒน์ แม้จะทราบทีหลังว่าเจ้าจอมกำลังตั้งครรภ์อ่อน ๆ ได้ 2 เดือนก็ยังทรงยืนยันจะยกให้ เพราะได้เอ่ยปากไปแล้ว ทั้งยังมีพระราชดำรัสว่า “อย่าเสียใจเลย จะให้น้องสาวไปแทนตัวจะได้เลี้ยงลูก” ที่ตรัสเช่นนี้ก็เพราะว่าเจ้าจอมปรางนั้นก็เป็นธิดาของพระเจ้านครศรีธรรมราชเช่นกัน ทั้งยังเป็นน้องสาวแท้ ๆ ของเจ้าหญิงนวล
เมื่อเจ้าพัฒน์รับเจ้าจอมปรางมาตามพระบรมราชโองการ ก็ยกให้เจ้าจอมปรางเป็นแม่วังและไม่ได้ถือเอาเป็นชายา เพราะเคารพในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ส่วนบุตรที่คลอดออกมาก็คือ เจ้าพระยานคร (น้อย) หรือที่เรียกว่า “เจ้าน้อย” หรือท่านน้อย ซึ่งเป็นบุคคลสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 3 และเป็นต้นสกุล ณ นคร นั่นเอง
สำหรับเจ้าหญิงยวนหรือเจ้าหญิงจวน พระสนมคนนี้ พระองค์พระราชทานให้เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) ที่พระราชทานให้ก็คล้าย ๆ กับเหตุการณ์ของเจ้าพัฒน์ เพราะเจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) ได้อัญเชิญพระแก้วมรกตมายังกรุงธนบุรี หลังจากไปทำสงครามตีเมืองเวียงจันทน์ใน พ.ศ. 2321-2322
ในช่วงที่ไปทำสงครามนั้นเอง ท่านผู้หญิงนครราชสีมาก็เสียชีวิต สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชจึงพระราชทานเจ้าหญิงยวนหรือจวนให้ ถือเป็นรางวัลในความดีความชอบครั้งนี้
อย่างไรก็ตาม เจ้าหญิงยวนก็ตั้งครรภ์อ่อน ๆ อยู่แล้วเช่นกัน ก่อนจะไปเป็นภรรยาของเจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) ท่านจึงยกให้เจ้าหญิงยวนเป็นแม่เมืองแทนภรรยา
บุตรที่คลอดออกมานั้นคือ “ทองอินทร์” เมื่อโตขึ้นก็ได้เป็นเจ้าพระยากำแหงสงคราม รามภักดี อภัยพิริยะปรากรมพาหุ ผู้สำเร็จราชการเมืองนครราชสีมา หรือเจ้าพระยานครราชสีมาในสมัยรัชกาลที่ 3 ทั้งยังเป็นแม่ทัพคนสำคัญของรัชสมัยนั้น และเป็นต้นตระกูล ณ ราชสีมา อีกด้วย
นี่คือ 2 พระสนมที่พระเจ้าตากพระราชทานให้ทหารคนสำคัญของบ้านเมือง
อ่านเพิ่มเติม :
- พระราชโอรสธิดา 29 พระองค์ ในพระเจ้าตาก มีพระองค์ใด ทรงเป็นต้นสกุลใดบ้าง?
- คำให้การ วันประหาร “พระเจ้าตาก” ฉากสุดท้ายกรุงธนบุรี
- “เจ้าฟ้าจุ้ย” พระราชโอรสองค์ใหญ่พระเจ้าตาก “เกือบ” ได้เป็นพระเจ้ากรุงกัมพูชา ?
อ้างอิง :
https://www.lib.kmutt.ac.th/king-taksin-chapter17/
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 6 พฤษภาคม 2568
