18 สิงหาคม 2411: เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง, รัชกาลที่ 4 ทรงคำนวณล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประทับ ณ เกยหน้าพลับพลาที่ประทับ โปรดให้ฉายพระรูปกับคณะแขกเมือง ณ ค่ายหลวงบ้านหว้ากอ

“พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคำนวณการเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงได้ล่วงหน้าถึง 2 ปี โดยทรงเชิญ เซอร์ แฮรี ออด เจ้าเมืองสิงคโปร์ มาเป็นประจักษ์พยาน เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อ 18 สิงหาคม 2411 บริเวณหว้ากอ ประจวบคีรีขันธ์ เป็นการพิสูจน์ให้เห็นถึงพลังอำนาจของวิทยาศาสตร์ให้กับคนรุ่นนั้นได้เห็น โหรราชสำนักซึ่งเวลานั้นไม่เชื่อว่าจะเกิดขึ้นจริง การพยายามพิสูจน์ครั้งนี้ของพระองค์ นำมาสู่จุดจบในพระชนม์ชีพ ทรงเป็นพระโรคไข้ป่าที่ติดมาจากหว้ากอ

หนังสือ Outlines of Astronomy (เค้าโครงว่าด้วยเรื่องดาราศาสตร์) โดย Sir John F.W. Herschel, Bart ประทับตราพระมหาพิชัยมงกุฎ อันเป็นพระราชสัญลักษณ์ของพระบรมนามภิไธยของรัชกาลที่ 4 พร้อมด้วยตำราอื่นๆ ซึ่งมีหน้าปกเป็นตราพระราชลัญจกรประจำรัชกาลที่ 4
หนังสือ Outlines of Astronomy (เค้าโครงว่าด้วยเรื่องดาราศาสตร์) โดย Sir John F.W. Herschel, Bart ประทับตราพระมหาพิชัยมงกุฎ อันเป็นพระราชสัญลักษณ์ของพระบรมนามภิไธยของรัชกาลที่ 4 พร้อมด้วยตำราอื่นๆ ซึ่งมีหน้าปกเป็นตราพระราชลัญจกรประจำรัชกาลที่ 4

ในครั้งนี้ ยังทำให้เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ซึ่งตามเสด็จไปด้วย ประชวรหนักด้วยพระโรคเดียวกัน จนเกือบสิ้นพระชนม์ไปพร้อมกับทูลกระหม่อมพ่อ ถึงขนาดต้องปิดข่าวไม่ให้รัชกาลที่ 4 ทรงรับรู้อาการประชวรของเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ เพื่อไม่ให้พระอาการทรุดหนักลงไปอีก หลังจากเสด็จกลับจากหว้ากอเป็นเวลา 1 เดือนกว่า พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงเสด็จสวรรคตอย่างมีสติ และรู้พระองค์จนถึงนาทีสุดท้าย ทรงพลิกพระองค์หันพระพักตร์สู่เบื้องตะวันตก แล้วจึงรับสั่งว่า “จะตายเดี๋ยวนี้แล้ว” แล้วจึงเสด็จสวรรคตในท่าเดียวกับพระไสยาสน์วัดบวรนิเวศวิหาร”


ที่มา: พระจอมเกล้า “King Mongkut” พระเจ้ากรุงสยาม โดย ปรามินทร์ เครือทอง. ศิลปวัฒนธรรมฉบับพิเศษ


เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 18 สิงหาคม พ.ศ.2561

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป