| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
เหตุขัดแย้งพระศรีสุธรรม-พระนารายณ์ 2 อา-หลาน มาจากเรื่องสตรี
หลังจากเจ้านาย “อา-หลาน” สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา พระอนุชาในสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง และสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ร่วมกันโค่นล้มราชบัลลังก์ของสมเด็จเจ้าฟ้าไชย พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าปราสาททองได้เรียบร้อยแล้ว สมเด็จพระศรีสุธรรมราชาก็ได้ครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์กรุงศรีอยุธยา ส่วนสมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้เป็นพระมหาอุปราช ประทับ ณ พระราชวังบวรสถานมงคล
อย่างไรก็ตาม ได้เกิดเหตุความขัดแย้งระหว่าง “อา-หลาน” อันเนื่องมาจากสมเด็จพระศรีสุธรรมราชาทรงปรารถนาพระกนิษฐภคินีในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
พระกนิษฐภคินีพระองค์นี้มีพระนามว่า พระราชกัลยาณี หรือสมเด็จเจ้าฟ้าศรีสุพรรณ ทรงเป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ฉบับตัวเขียน ระบุว่า หลังจากสมเด็จพระศรีสุธรรมราชาทรงครองราชย์ไม่นาน พระองค์ทอดพระเนตรสมเด็จเจ้าฟ้าศรีสุพรรณก็ทรงเกิดพระราชปฏิพัทธ์ แต่สมเด็จเจ้าฟ้าศรีสุพรรณไม่ทรงยินยอม จึงเสด็จหนีออกจากพระราชวังหลวงมาพึ่งสมเด็จพระนารายณ์มหาราชที่ประทับ ณ พระราชวังบวรสถานมงคล
เมื่อสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงทราบเรื่องราวทั้งหมด ก็เป็นเหตุให้ทรงคิดโค่นล้มราชบัลลังก์ของสมเด็จพระศรีสุธรรมราชา พระราชพงศาวดารเล่าเอาไว้ดังนี้
“…สมเดจ์พระศรีสุธรรมราชาพระเจ้าแผ่นดินทอดพระเนตรเหนพระราชกัลยาณีน้องพระนารายน์ราชนัดาทรงพระรูปศริวิลาศเลีศนารี ก็มีพระไทยเสน่หาผูกพันปราศจากลัดชีสมโภก จึ่งให้หาขึ้นไปบนที่หวังจะร่วมรศสังวาศด้วยพระราชกัลยาณี
พระราชกัลยาณีมิได้ขึ้นไปหนีลงมาพระตำหนัก แล้วบอกเหตุกับพระนมๆ จึ่งเชีญพระราชกัลยาณีเข้าไว้ในตู้พระสมุทแล้วหามออกมา แส้งว่าจะเอาพระสมุดไปยังพระราชวังบวรสถานมงคล นายประตูก็มิได้สงไส
ครั้นไปถึงพระราชวังบวรสถานมงคลแล้ว พระราชกัลยาณีก็ออกจากตู้เข้าไปเฝ้าสมเดจ์พระเชษฐาธิราช ทรงกรรแสงทูลพฤฒิเหตุทั้งปวงซึ่งสมเดจ์พระเจ้าอาวเปนพาลทุจริต
สมเดจ์พระนารายน์บรมบพิตรเปนเจ้าได้ทรงฟัง ก็ทรงพระโทมนัศน้อยพระไทยนักจึ่งตรัสว่า อนิจาพระเจ้าอาวเราคิดว่าสมเดจ์พระบิตุราชสวรรคตแล้ว ยังแต่พระเจ้าอาวก็เหมือนพระบรมราชบิดายังอยู่ จะได้ปกป้องพระราชวงษานุวงษสืบไปควรหฤๅมาเปนดั่งนี้ พระองคปราศจากหิริโอตัปปะแล้ว ไหนจะครองสมบัดิเปนยุติธรรมเล่า หน้าที่จะร้อนอกสมณชีพราหมอนาประชาราษฎรไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินเปนแท้…”
จากนั้น สมเด็จพระนารายณ์มหาราชก็ทรงรวบรวมกำลังไพร่พลบุกโจมตีพระราชวังหลวง ทั้งสองฝ่ายรบพุ่งกลางเมืองบาดเจ็บล้มตายกันมาก ท้ายสุด สมเด็จพระศรีสุธรรมราชาพ่ายแพ้ ถูกสำเร็จโทษ
เมื่อสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงปราบดาภิเษกครองราชย์แล้ว จึงได้ทรงสถาปนาสมเด็จเจ้าฟ้าศรีสุพรรณให้ทรงกรม ดำรงพระอิสริยยศเป็น “กรมหลวงโยธาทิพ”
อ่านเพิ่มเติม :
- พระเพทราชา ใช้ “เวทย์มนต์” ให้พระราชธิดาของพระนารายณ์หลงใหล
- ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ พระสนมผู้มักมากด้วยกาม ลอบสวาทสัมพันธ์กับอนุชาพระนารายณ์
อ้างอิง :
ศานติ ภักดีคำ. เจ้าฟ้ากรมหลวงโยธาทิพ และเจ้าฟ้ากรมหลวงโยธาเทพ จากพระราชธิดาสู่พระอัครมเหสี ใน, “ศิลปวัฒนธรรม” ฉบับกุมภาพันธ์, 2566.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 8 กันยายน 2568
