| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
วิทยุยุคจอมพล ป. ทศวรรษ 2480 ประชาชนฟังรายการอะไรบ้าง?
รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ระหว่าง พ.ศ. 2481-2487 เป็นช่วงที่ดำเนินนโยบายส่งเสริม “วิทยุกระจายเสียง” อย่างจริงจัง เพราะเป็นเครื่องมือที่รัฐนำมาใช้รถรงค์และประชาสัมพันธ์เรื่องราวต่าง ๆ เพื่อให้คนไทยมีความรักชาติ เสียสละเพื่อชาติ และปฏิบัติตามวัฒนธรรมแห่งชาติ หวังให้ไทยเจริญรุ่งเรืองทัดเทียมอารยประเทศ
ผศ.ดร. ศรัญญู เทพสงเคราะห์ กล่าวไว้ในบทความ “กระบอกเสียงแห่งชาติ : เทคโนโลยีวิทยุกระจายเสียงกับการเมืองไทยในช่วงทศวรรษ 2480” ศิลปวัฒนธรรม ฉบับมิถุนายน 2569 ว่า วิทยุกระจายเสียงเป็นเครื่องมือสื่อสารสำคัญของรัฐบาลในการดำเนินนโยบายสร้างชาติ ซึ่งจะช่วยให้รัฐเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารราชการไปสู่ประชาชนได้รวดเร็วและกว้างขวาง โดยมีกรมโฆษณาการเป็นหน่วยงานหลักที่นอกจากจะผลิตรายการใหม่เพื่อโฆษณานโยบายสร้างชาติของรัฐบาลโดยตรงแล้ว ยังได้เผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร การบรรยายความรู้ และแสดงปาฐกถาของบุคคลสำคัญกระจายเสียงไปสู่สารธณะชนอีกด้วย
รายการวิทยุยุคจอมพล ป. จึงมีจุดหมายคือ การสร้างชาติทางวัฒนธรรม โดยสถานีวิทยุกระจายเสียงกรุงเทพฯ เปิดสถานีในเวลา 19.00 น. ในทุกวันจันทร์ถึงวันเสาร์จะกระจายเสียงรายการบรรยายความรู้ รายการข่าวช่วงแรก รายการข่าวสินค้า รายการบันเทิง รายการข่าวช่วงสอง การโฆษณาสินค้า และปิดสถานีในเวลา 22.00 น. สำหรับรายการบันเทิงมีเวลาไม่เกิน 1 ชั่วโมง 35 นาที
ส่วนวันอาทิตย์จะแบ่งออกเป็น 2 ช่วงเวลา ได้แก่ ภาคกลางวัน และภาคกลางคืน
ภาคกลางวัน เวลา 10.30-12.30 น. ส่วนมากเป็นรายการบันเทิง เช่น ดนตรีไทย ดนตรีสากล ขับร้อง เล่นแผ่นเสียง และมีรายการข่าวประมาณ 20 นาที
ภาคกลางคืน เวลา 19.00-22.00 น. มีรายการบรรยายความรู้ รายการข่าว การโฆษณาสินค้า และรายการบันเทิง ซึ่งหากตรงกับวันพระจะเปลี่ยนรายการบันเทิงในภาคกลางคืนเป็นรายการธรรมะทั้งหมด
นอกจากนี้ กรมโฆษณาการยังกระจายเสียงเป็นกรณีพิเศษในช่วงเช้าเวลา 06.30-07.30 น. ประกอบด้วยรายการพลศึกษา การบรรเลงเพลง ข่าวภายในประเทศ และข่าววิทยุโทรเลขต่างประเทศ
ในรายการบันเทิงหรือรายการเพลงนั้น บทเพลงส่วนใหญ่จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างชาติ เพลงวัฒนธรรม เพลงก๋วยเตี๋ยวไทย เพลงสร้างระเบียบ เพลงสวมหมวก และเพลงเลิกกินหมาก เป็นต้น
เพลงที่กระจายเสียงทุกวันตอนเช้า ได้แก่ เพลงไก่แก้ว เพลงหนูเอย และเพลงสวมหมวก โดยเพลงแรกมีเนื้อหาให้ประชาชนตื่นเช้าเพื่อไปประกอบอาชีพให้บ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง เพลงที่ 2 เป็นการสั่งสอนให้เด็กประพฤติดี อดทน ขยันหมั่นเพียร และหมั่นหาความรู้ และเพลงที่ 3 ชักชวนให้ประชาชนสวมหมวกเพื่อการสร้างชาติไทยให้เป็นอารยะ
ทั้งนี้ รายการวิทยุยุคจอมพล ป. ที่โด่งดังมากที่สุดรายการหนึ่งคือ “รายการสนทนาทางวิทยุระหว่าง นายมั่น ชูชาติ กับ นายคง รักไทย” ซึ่งกระจายเสียงในช่วง 19.00-19.45 น. ของแต่ละวัน ซึ่งเป็นช่วง “ไพร์มไทม์” หรือเวลายอดนิยมของการกระจายเสียง
ผศ.ดร. ศรัญญู อธิบายว่า รายการนี้เป็นการใช้เทคนิคการสนทนาอย่างเป็นกันเองระหว่างบุคคล แทนการเสนอข่าว บทความ หรือแถลงการณ์ของรัฐบาล ซึ่งเป็นวิธีที่จะดึงดูดความสนใจจากประชาชน และสามารถสอดแทรกแนวคิดที่อยากนำเสนอให้แก่ผู้ฟังได้อย่างแนบเนียน ในรายการยังเปิดเพลงปลุกใจสลับปรับเปลี่ยนในแต่ละวันอีกด้วย
สั่งซื้อ ศิลปวัฒนธรรม ฉบับมิถุนายน 2569 ได้ที่
- Website : https://bit.ly/4upWhhg
- Line Shop : https://bit.ly/4dDTVEo
- Shopee : https://bit.ly/4duO8kk
- Call center 02-589-0020 ต่อ 3352
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 15 มิถุนายน 2569
