“การเลือกตั้งที่ไม่ค่อยจะเรียบร้อย” จอมพล ป. พิบูลสงคราม กล่าวถึงเหตุการณ์เลือกตั้งสกปรก พ.ศ. 2500

การเลือกตั้งวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 พรรคเสรีมนังคศิลา หรือพรรคฝ่ายรัฐบาลนำโดย จอมพล ป. พิบูลสงคราม ใช้กลวิธีต่าง ๆ โกงการเลือกตั้งเพื่อให้ได้ชัยชนะ เช่น จัดเลี้ยงผู้มีอิทธิพลให้ช่วย “เล่นนอกเกม” ส่งอันธพาลไปเวียนลงคะแนนด้วยบัตรที่เลือกผู้สมัครของพรรคฝ่ายรัฐบาล ข่มขู่คุกคามผู้สมัครและผู้มีสิทธิฝ่ายตรงข้าม หรือการสร้างสถานการณ์ให้เกิด “บัตรเขย่ง” เป็นต้น

ผลลัพธ์คือพรรคเสรีมนังคศิลาชนะไปอย่างถล่มทลาย ทั้งที่พรรคประชาธิปัตย์ ผู้นำฝ่ายค้าน มีกระแสนิยมระหว่างการหาเสียงก่อนวันเลือกตั้งดีกว่าพรรครัฐบาลอย่างเห็นได้ชัด

ทั้งหมดนี้ทำให้การเลือกตั้งวันนั้นได้ชื่อว่าเป็นการเลือกตั้ง “สกปรก” จนหนังสือพิมพ์ สารเสรี ระบุว่า “เป็นการเลือกตั้งที่สกปรกที่สุดในประวัติศาสตร์”

มวลชนจึงออกมาประท้วงเพื่อแสดงเจตนารมณ์ไม่ยอมรับผลการเลือกตั้ง เริ่มจากการเรียกร้องโดยนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขยายเติบโตเป็นนิสิต นักศึกษา จากสถาบันต่าง ๆ และประชาชน สื่อมวลชน ที่ผนึกกำลังกันต่อต้านรัฐบาลกันอย่างท่วมท้น

แม้รัฐบาลจะประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน แต่ก็ไม่สามารถสกัดยับยั้งความไม่พอใจที่เกิดขึ้นได้ มวลชนยังคงคัดค้านผลการเลือกตั้งด้วยความเดือดดาล พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลประกาศให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ จัดการเลือกตั้งใหม่ภายใน 1 เดือน และเอาผู้กระทำผิดมาลงโทษให้ได้

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยังคงไม่ยอมรับเรื่องการเรื่องตั้งสกปกรก และยืนยันที่จะใช้ผลของการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 ดังที่ จอมพล ป. ได้แถลงต่อหนังสือพิมพ์ว่า

“ขออย่าเรียกการเลือกตั้งสกปรกเลย ควรจะเรียกว่า เป็นการเลือกตั้งที่ไม่ค่อยจะเรียบร้อยหน่อยเท่านั้น”

แล้วคณะของจอมพล ป. ในนามพรรคเสรีมนังคศิลา ก็เข้าเป็นรัฐบาลปกครองบริหารประเทศอีกวาระหนึ่ง เมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2500

แต่การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกวาระของ จอมพล ป. ได้เกิดขึ้นท่ามกลางความไร้เสถียรภาพและความขัดแย้งภายในพรรคที่ร้าวลึกเกินกว่าจะสมานได้แล้ว จึงนำไปสู่วิกฤติการณ์ทางการเมืองครั้งใหม่ที่รุนแรงกว่า ซึ่งบทสรุปคือ การรัฐประหาร 16 กันยายน พ.ศ. 2500 โดย จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์

อ่านเพิ่มเติม : 

• “การเมืองสามเส้า” อำนาจจอมพล ป. ถดถอย ก่อน “เลือกตั้งสกปรก” พ.ศ. 2500
• “นิสิตนักศึกษา” เคลื่อนไหวทางการเมืองเป็นครั้งแรกเมื่อเกิด “เลือกตั้งสกปรก 2500”
• “เลือกตั้งสกปรก 2500” เมื่อหลักฐานโกงเลือกตั้งที่นักข่าวได้มา โดน “ผู้ใหญ่” สั่งเก็บ

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

เฉลิม มลิลา. รัฐประหาร พ.ศ. 2500 ในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คลังปัญญาจุฬาฯ.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2569