| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
หาก ร.6 มีพระราชโอรส เจ้านายพระองค์ใดจะทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทน?
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 มีพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียว คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ที่ประสูติแต่ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
ด้วยเหตุนี้จึงทำให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา เสด็จขึ้นครองราชย์เป็น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7
ประเด็นการสืบราชสันตติวงศ์และเรื่องอื่นที่เกี่ยวข้อง ปรากฏใน “สมุดจดหมายเหตุรายวันในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖” (อ้างอิงในหนังสือ “ดวงแก้วแห่งพระมงกุฎเกล้า” และนิตยสาร “ศิลปวัฒนธรรม” ฉบับเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2528) สะท้อนถึงพระราชวิสัยทัศน์อันกว้างไกลในรัชกาลที่ 6 ที่ทรงมีต่อประเด็นดังกล่าว ดังนี้
“ข้าพเจ้ามาล้มเจ็บลงคราวนี้ รู้สึกอำนาจแห่งวัยธรรม ไม่ควรประมาท มีกิจการบางอย่างที่ข้าพเจ้าเป็นห่วง จึ่งอยากจะสั่งไว้เสียให้รู้สึกโล่งใจ จึ่งขอสั่งเสนาบดีกระทรวงวังดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ถ้าถึงเวลาที่ข้าพเจ้าล่วงลับไป แม้ข้าพเจ้าไม่มีบุตร์ชาย ข้าพเจ้าขอมอบให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสุโขทัยธรรมราชาสืบสันตติวงศ์…
ข้อ ๒ ถ้าเมื่อข้าพเจ้าสิ้นชีวิตไป สุวัทนายังมีครรภ์อยู่, ขอให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสุโขทัยธรรมราชาเปนผู้สำเร็จราชการไปก่อน จนกว่าลูกข้าพเจ้าจะประสูติ. ถ้าประสูติเปนหญิง ก็ให้เปนไปตามข้อ ๑ ถ้าประสูติเปนชาย ก็ให้เปนไปตามข้อ ๓ ข้างล่างนี้
ข้อ ๓ ถ้าเมื่อข้าพเจ้าสิ้นชีวิตไป มีลูกชายอยู่ แต่อายุยังไม่ครบ ๒๐ ปี บริบูรณ์, ข้าพเจ้าขอแสดงความปราร์ถนาว่า ให้เลือกสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสุโขทัยธรรมราชา เปนผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ตามกฎมณเฑียรบาล…”
กระทั่งวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 พระนางเจ้าสุวัทนาฯ ได้มีพระประสูติการ สมเด็จฯ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดาฯ จึงเป็นไปตามข้อ 1 ดังที่รัชกาลที่ 6 ทรงระบุไว้ ก่อนที่พระองค์จะสวรรคตเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน (นับแบบไทย) ปีเดียวกัน
อ่านเพิ่มเติม :
- “สมเด็จฯ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี” พระราชธิดาพระองค์เดียวในรัชกาลที่ 6
- เจ้าฟ้าพระองค์ใด ทรงเคยเป็น “รัชทายาท” รัชกาลที่ 6
- “พระราชพินัยกรรม” ในรัชกาลที่ 6 ทรงระบุให้จัดการพระบรมศพของพระองค์อย่างไร?
อ้างอิง :
วินิตา ดิถียนต์, คุณหญิง และ ชัชพล ไชยพร. ดวงแก้วแห่งพระมงกุฎเกล้า. [ม.ป.ท.]: สำนักราชเลขาธิการ, 2555. สืบค้นเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2568.
บุญยก ตามไท. “ห้วงแห่งชีวิตและงานบางเสี้ยวของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ,”. ใน ศิลปวัฒนธรรม ฉบับพิเศษ (มิถุนายน 2528).
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 26 พฤศจิกายน 2568
