4 เจ้านายไทย ที่สวรรคตและสิ้นพระชนม์ในต่างแดน มีพระองค์ใดบ้าง

ในอดีต พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์จะสวรรคตหรือสิ้นพระชนม์ในพระราชอาณาจักร แต่เมื่อเวลาผ่าน บริบทและปัจจัยหลายอย่างเปลี่ยน ทำให้พระมหากษัตริย์และเจ้านายไทยหลายพระองค์สวรรคตหรือสิ้นพระชนม์ในต่างแดน

ขอยกตัวอย่างมา 4 พระองค์ ไล่เรียงตามลำดับเวลา ดังนี้

1. สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ประสูติแต่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

พระองค์ทิวงคตที่เมืองสิงคโปร์ เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463

คราวนั้นอัญเชิญพระศพลงหีบพระศพ จากนั้นอัญเชิญโดยขบวนรถไฟมาพบกับขบวนที่ราชสำนักสยามส่งมารับพระศพกลางทางที่หาดใหญ่ จากนั้นเปลี่ยนจากหีบพระศพเป็นพระโกศทองน้อย อัญเชิญต่อมาจนถึงสถานีบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร

เมื่อถึงสถานีบางกอกน้อย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ซึ่งทรงเป็นพระโสทรเชษฐา (คำสามัญ คือ พี่ชายพ่อแม่เดียวกัน) เสด็จพระราชดำเนินไปทรงรับพระศพสมเด็จฯ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ เพื่ออัญเชิญไปยังวังปารุสกวัน

2. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ต้นราชสกุล “สวัสดิวัตน์” พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา และทรงเป็นพระราชบิดาในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ 7

กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 ที่เกาะปีนัง

จากนั้นมีการถวายพระเพลิงพระศพ ที่วัดปาลูจันตัง (กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ทรงเรียกวัดนี้ว่า วัดปิ่นบังอร) เมืองปีนัง ในปีเดียวกันนั้น โดยใช้หีบแบบฝรั่งทรงพระศพ

3. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) หลังจากทรงสละราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2477 แล้ว พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ไปประทับที่ประเทศอังกฤษ

รัชกาลที่ 7 สวรรคต เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 ณ พระตำหนักคอมพ์ตัน (Compton House) ประเทศอังกฤษ

มีการอัญเชิญพระบรมศพลงหีบพระบรมศพขนาดใหญ่บุนวมอย่างดี แล้วตั้งพระบรมศพ ณ พระตำหนักคอมพ์ตัน 4 วัน เพื่อให้พระประยูรญาติได้เดินทางไปกราบถวายบังคมเป็นครั้งสุดท้าย จากนั้นอัญเชิญไปถวายพระเพลิง ณ สุสานโกลเดอร์ส กรีน (Golders Green)

กระทั่ง พ.ศ. 2492 รัฐบาลได้กราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ขอพระราชทานให้ทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิรัชกาลที่ 7 กลับสู่สยาม เพื่อประดิษฐานร่วมกับสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าในพระบรมมหาราชวัง

4. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ประสูติแต่สมเด็จพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ทรงเป็นสมเด็จเจ้าฟ้าพระราชนัดดาในรัชกาลที่ 4 ที่สืบสายทั้งจากพระบรมชนกนาถและพระราชชนนี ทรงเป็นเจ้านายไทยอีกพระองค์ที่สิ้นพระชนม์ในต่างแดน

สมเด็จฯ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2487 ที่เมืองบันดุง บนเกาะชวา อินโดนีเซีย

มีการใช้หีบพระศพถึง 3 ใบ ครั้งแรกเป็นการฝังพระศพบริเวณสุสานเทศบาลเมือง ต่อมาใช้หีบพระศพอีก 2 ใบ เพื่อนำพระอัฐิกลับเมืองไทยใน พ.ศ. 2491 หลังจากนั้นจึงบรรจุลงพระโกศตามธรรมเนียมเจ้านาย

ข้างต้นเป็นส่วนหนึ่งของเจ้านายไทยที่สวรรคตและสิ้นพระชนม์ในต่างแดน ต่างเวลา อย่างไรก็ตาม ท้ายที่สุดทุกพระองค์ก็ได้กลับคืนยังผืนแผ่นดินไทยอันเป็นที่รักยิ่งของทุกพระองค์

อ่านเพิ่มเติม : 

• หมอดูทำนาย “พระปกเกล้าฯ” ว่าจะได้ครองราชย์
• “สมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์” ทิวงคตเพราะอะไร? ไข้หวัดใหญ่ ปอดบวม หรือถูกวางยาพิษ
• สมเด็จเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ “เจ้าฟ้าปัญญาดี” ความหวังของรัชกาลที่ 5

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

นนทพร อยู่มั่งมี. ธรรมเนียมพระบรมศพและพระศพเจ้านาย. พิมพ์ครั้งที่ 2 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: มติชน, 2559. สั่งซื้อหนังสือเล่มนี้ที่เว็บไซต์สำนักพิมพ์มติชนได้ที่นี่

กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. “อัญเชิญพระบรมอัฐิ ร.7 จากลอนดอนกลับสยาม แรกบรรจุใน ‘หีบ’ ก่อนใช้พระโกศให้สมพระเกียรติ”.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 28 ตุลาคม 2568