2 กรกฎาคม 2475: พระยามโนฯ ยื่นหนังสือขอพระราชทานอภัย สืบเนื่องจากประกาศคณะราษฎร

พระยามโนปกรณ์นิติธาดา ผู้นำคณะบริหารชุดแรกหลังสิ้นสุดระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

“วันที่ 2 กรกฎาคม พุทธศักราช 2475

ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าปกกระหม่อม

เนื่องแต่คณะราษฎรได้มีประกาศแสดงถึงการกระทำของกษัตริย์ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. นี้ ต่อมาคณะราษฎรได้ยึดอำนาจปกครอง และใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระธรรมนูญปกครองแผ่นดินแก่ราษฎรแล้วนั้น

เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. นี้ ข้าพระพุทธเจ้า พระยามโนปกรณ์นิติธาดา พระยาปรีชาชลยุทธ พระยาศรีวิสารวาจา พระยาพหลพลหยุหเสนา หลวงประดิษฐ์มนูธรรม กรรมการราษฎร ได้ไปเฝ้าใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ณ วังสุโขทัย ทรงรับสั่งถึงความจริงที่ได้ทรงตั้งพระราชหฤทัยดีต่อราษฎร และทรงพระราชดำริจะให้ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินแก่ราษฎรอยู่แล้ว และสิ่งอื่นๆ ที่ทรงตั้งพระราชหฤทัยจะกระทำก็ล่าช้าไป หาทันกาลสมัยไม่ ส่วนการที่ข้าราชการในรัฐบาลของพระองค์ใช้อำนาจหน้าที่ในทางทุจริต ก็ทรงสอดส่องอยู่เหมือนกัน หาได้สมรู้ร่วมคิดด้วยไม่ เมื่อใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ได้ทรงปรารถนาดีต่อราษฎรเช่นนี้ สิ่งใดที่ได้เป็นการหมิ่นประมาทในใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ข้าพระพุทธเจ้าคณะราษฎร ขอพระราชทานกราบทูล ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานอภัยให้แก่ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลาย

ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ขอเดชะ

ข้าพระพุทธเจ้า พระยามโนปกรณ์นิติธาดา”


ที่มา: รัฐสภาไทยในรอบสีสิบสองปี (๒๔๗๕-๒๕๑๗) บันทึกโดย นายประเสริฐ ปัทมะสุคนธ์ ธรรมศาสตร์บัณฑิต อดีตเลขาธิการรัฐสภา


เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 2 กรกฎาคม 2560

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป