เจ้านายเล็กๆ “เล่นเป็นพระ” รัชกาลที่ 5 ก็ทรงเล่น ถือเป็นพระราชนิยม

เจ้านายเล็กๆ เล่นเป็นพระ สมัยรัชกาลที่ 5 (ภาพจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ)

ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ภาพนี้มองผ่านๆ อาจเห็นว่าเป็นเพียงภาพถ่ายเก่าพระสงฆ์ ซูมภาพกันนิดครับ…ไม่ใช่แล้ว! เด็กแต่งกายเลียนแบบพระสงฆ์? อย่าเพิ่งตกใจไปครับ มาอ่านข้อมูลกันก่อน…

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าลูกยาเธอเล่นเป็นพระ สมมุติเป็นพระราชาคณะ, พระครูฐานานุกรมกันอย่างสนุกสนาน รัชกาลที่ 5 ก็ทรงเล่น ถือเป็นพระราชนิยม กล่าวกันว่าทรงเล่นกันประจำ

เรื่องเล่นเป็นพระ ไม่แน่ใจว่ามีข้อมูลเอกสารกล่าวถึงมากน้อยแค่ไหน มีพบเพียงใน “จดหมายเหตุรายวัน” พระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงบอกแค่ว่า “วันนี้ไม่ได้เล่นพระ” แฟนเพจศิลปวัฒนธรรมถ้าเคยผ่านตาข้อมูลที่อื่นๆ นำมาบอกกล่าวกันได้เลยนะครับ

การที่รัชกาลที่ 5 ทรงให้พระเจ้าลูกยาเธอเล่นเป็นพระ พระมหาปกรณ์ กิตฺติธโร ป.ธ.9 แห่งวัดชนะสงครามได้ให้ข้อวิเคราะห์เบื้องต้นว่า เพื่อให้ทรงเรียนรู้ศาสนพิธีแบบจริง โดยมีการสวดมนต์จริง ซึ่งพระเจ้าลูกยาเธอ ก็ต้องสวดมนต์ได้ก่อนจึงจะให้เล่น เป็นกุศโลบายให้เด็กๆ สวดมนต์ได้ด้วย

โดยสรุปคือเพียงให้ทรงแต่งตัวและทำว่าเป็นพระจริงๆ แต่ไม่ได้บวชจริง แต่ให้สวดมนต์และทำศาสนพิธีจริง จะเห็นได้ว่าเจ้านายเล็กๆ สมัยก่อนรู้คาถารู้บาลีที่พระท่านสวดมนต์กันเลยทีเดียว


เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 10 พฤษภาคม พ.ศ.2560

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป