การตรวจสอบสิทธิประกันสังคมเป็นเรื่องสำคัญสำหรับพนักงานประจำและฟรีแลนซ์ แต่หลายคนยังไม่รู้ว่าตัวเองควรจะได้รับสิทธิอะไรบ้าง เพื่อให้เรามั่นใจว่าจะได้รับสิทธิประโยชน์ตามที่ควรจะได้ เช่น ค่ารักษาพยาบาล เงินชดเชยว่างงาน หรือเงินบำนาญ ในบทความนี้เรามีสิทธิของประกันสังคมที่ควรรู้ และวิธีเช็คสิทธิประกันสังคมด้วยตัวเองอย่างง่าย ๆ มาฝากกัน

ใครใช้สิทธิประกันสังคมได้บ้าง

ประกันสังคม คือ ระบบการคุ้มครองและให้สิทธิประโยชน์แก่ผู้ประกันตน ทั้งในด้านการรักษาพยาบาล การทดแทนรายได้เมื่อเจ็บป่วย คลอดบุตร ว่างงาน ทุพพลภาพ หรือเกษียณอายุ ระบบนี้ถูกจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติประกันสังคม เพื่อให้แรงงานทุกคนมีความมั่นคงและได้รับความช่วยเหลือยามจำเป็น โดยผู้ที่ได้รับสิทธิประกันสังคมแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ ผู้ประกันตนมาตรา 33, ผู้ประกันตนมาตรา 39 และผู้ประกันตนมาตรา 40 ซึ่งแต่ละกลุ่มจะได้รับสิทธิประโยชน์ที่แตกต่างกันไปตามเงื่อนไขการจ่ายเงินสมทบ

ผู้ประกันตน มาตรา 33

ผู้ประกันตนมาตรา 33 คือ ลูกจ้างที่ทำงานในสถานประกอบการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป โดยมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ และไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์ ผู้ประกันตนกลุ่มนี้จะได้รับความคุ้มครองครบทั้ง 7 กรณี ได้แก่ เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย คลอดบุตร สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน โดยเงินสมทบจะถูกหักจากค่าจ้างทุกเดือน และนายจ้างจะร่วมจ่ายสมทบด้วย ทำให้ผู้ประกันตนกลุ่มนี้ได้รับสิทธิประโยชน์มากที่สุดเมื่อเทียบกับกลุ่มอื่น

ผู้ประกันตน 39

ผู้ประกันตนมาตรา 39 คือ ผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 มาก่อน แต่ลาออกจากงานและต้องการรักษาสิทธิประกันสังคมไว้ โดยสมัครเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจ ต้องยื่นคำขอภายใน 6 เดือนนับแต่วันสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ผู้ประกันตนกลุ่มนี้จะได้รับความคุ้มครอง 6 กรณี ยกเว้นกรณีว่างงาน โดยต้องจ่ายเงินสมทบเองทุกเดือนในอัตราคงที่ ซึ่งจะทำให้ได้รับสิทธิประโยชน์น้อยกว่ามาตรา 33 แต่มากกว่ามาตรา 40

ผู้ประกันตน 40

ผู้ประกันตนมาตรา 40 คือ ผู้ประกอบอาชีพอิสระหรือแรงงานนอกระบบที่สมัครเข้าสู่ระบบประกันสังคมโดยสมัครใจ มีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ และไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ ผู้ประกันตนกลุ่มนี้จะได้รับความคุ้มครองแตกต่างกันไปตามทางเลือกที่สมัคร โดยมีให้เลือก 3 ทางเลือก ซึ่งมีเงินสมทบและสิทธิประโยชน์แตกต่างกัน ครอบคลุมกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย และชราภาพ แต่ไม่รวมกรณีว่างงานและสงเคราะห์บุตร

สิทธิประโยชน์ของประกันสังคมที่ผู้ประกันตนควรรู้

ผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมมีสิทธิประโยชน์หลายด้าน ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยเหลือในช่วงที่ประสบปัญหาด้านสุขภาพ รายได้ หรือเมื่อถึงวัยเกษียณโดยเราจะขอสรุปสิทธิประโยชน์หลัก ๆ ที่ผู้ประกันตนควรรู้ ดังนี้ 

• กรณีเจ็บป่วยหรือประสบอันตราย ได้รับการรักษาพยาบาลฟรีในสถานพยาบาลที่เลือกไว้ และเงินทดแทนการขาดรายได้
• กรณีทุพพลภาพ ได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้และค่ารักษาพยาบาล
• กรณีเสียชีวิต ทายาทจะได้รับเงินค่าทำศพและเงินสงเคราะห์
• กรณีคลอดบุตร ได้รับเงินค่าคลอดบุตรและเงินสงเคราะห์การหยุดงาน
• กรณีสงเคราะห์บุตร ได้รับเงินสงเคราะห์บุตรรายเดือน
• กรณีชราภาพ ได้รับเงินบำนาญหรือบำเหน็จชราภาพ
• กรณีว่างงาน ได้รับเงินทดแทนระหว่างการว่างงาน

วิธีการเช็คสิทธิประกันสังคม

การเช็คสิทธิประกันสังคมไม่เพียงแต่ดูสิทธิประโยชน์ของเราเท่านั้น แต่ยังเป็นการเช็คสิทธิประกันสังคมเวลาที่เรามีการย้ายงาน ว่างงาน หรือทำให้เรารู้ถึงสถานะปัจจุบันนั่นเอง โดยวิธีการเช็คสิทธิประกันสังคมทำได้หลายช่องทาง ดังนี้

• เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม เข้าไปที่เว็บไซต์ www.sso.go.th และเข้าไปที่เมนู “ตรวจสอบข้อมูลผู้ประกันตน” แล้วกรอกเลขบัตรประชาชน
• แอปพลิเคชัน SSO Connect ดาวน์โหลดแอปและลงทะเบียน จากนั้นเลือกเมนู “ตรวจสอบสิทธิ“
• สายด่วนประกันสังคม 1506 โทรแจ้งเลขบัตรประชาชนเพื่อตรวจสอบสิทธิ
• สำนักงานประกันสังคมในพื้นที่ ไปติดต่อด้วยตนเองพร้อมบัตรประชาชน

สรุปบทความ

ประกันสังคมเป็นระบบสวัสดิการที่ช่วยสร้างความมั่นคงในชีวิตให้กับผู้ประกันตน ไม่ว่าจะเป็นลูกจ้าง ผู้ประกอบอาชีพอิสระ หรือแรงงานนอกระบบ การเข้าใจสิทธิประโยชน์และวิธีการเช็คสิทธิประกันสังคม จะช่วยให้เราสามารถวางแผนชีวิตและใช้สิทธิ์ได้อย่างเต็มที่ เมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันหรือเมื่อถึงวัยเกษียณ ดังนั้น เราควรให้ความสำคัญกับการเช็คสิทธิและทำความเข้าใจกับสิทธิประโยชน์ที่ตัวเองพึงได้รับอย่างสม่ำเสมอ