| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
รัชกาลที่ 4 ทรงถือว่า “พระมหาธาตุ” เมืองนครศรีธรรมราช “เปนของโบราณรองแต่พระปฐมเจดีย์”
สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ อธิบาย ในหนังสือ กลอนกาพย์ พระนิพนธ์สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เรื่องเสด็จไปเมืองนครศรีธรรมราช เกี่ยวกับ “พระมหาธาตุ” เมืองนครศรีธรรมราช ว่าพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงถือว่า “เปนของโบราณรองแต่พระปฐมเจดีย์” ดังนี้
“กลอนกาพย์ที่พิมพ์ในสมุดเล่มนี้ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ทรงพระนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4 เมื่อปีชวด พ.ศ. 2407 เปนจดหมายเหตุเรื่องเสด็จลงไปเมืองนครศรีธรรมราช เมื่อครั้งยังดำรงพระยศเปนกรมหมื่นบวรรังษีสุริยพันธ์
เหตุที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ จะเสด็จไปเมืองนครศรีธรรมราชครั้งนั้น ไม่ได้ทรงแสดงไว้ในพระนิพนธ์ แต่เข้าใจว่าพระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานโอกาศให้เสด็จไปนมัสการพระมหาธาตุเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งทรงนับถือว่าเปนเจดียสถานที่เปนของโบราณรองแต่พระปฐมเจดีย์ลงมา
พระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จไปนมัสการ เมื่อปีมะแม พ.ศ. 2402 ก่อนนี้มา 5 ปี สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ยังไม่เคยเสด็จ จึงประทานโอกาศให้ได้เสด็จบ้าง
การที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์เสด็จเมืองนครศรีธรรมราช บางทีจะเนื่องด้วยเรื่องคิดแบบอย่างรูปพระเจดีย์ ซึ่งจะก่อครอบพระปฐมเจดีย์องค์เก่าให้เปนพระมหาสถูปใหญ่ยิ่งกว่าพระเจดีย์องค์อื่น ๆ ในสยามประเทศนี้
มีเรื่องปรากฏว่าที่แรกก่อพระสถูปองค์ใหญ่นั้น ก่อฐานขึ้นไปได้สูง 10 วา พังลงมาเสียเมื่อกลางเดือน 8 ปีวอกโทศก พ.ศ. 2403
พระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรึกษากับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ คิดแบบรูปพระสถูปใหม่ ให้ฐานใหญ่ทานกำลังน้ำหนักข้างบนได้ บางทีจะเปนในเวลาทรงเลือกหาแบบอย่างพระสถูปที่จะสร้างนั้น
จึงโปรดฯ ให้สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เสด็จไปทอดพระเนตรพระมหาธาตุ เมืองนครศรีธรรมราชเมื่อมีชวด พ.ศ. 2407″
อ่านเพิ่มเติม :
- พระบรมธาตุองค์ดั้งเดิม เป็นเจดีย์ทรงระฆังคล้ายบุโรพุทโธ หรือเจดีย์ทรงปราสาทอย่างจันทิปรัมบานัน?
- พระบรมธาตุจำลองและทองหุ้มปลียอด ภาพสะท้อนศรัทธาผู้คนในคาบสมุทรมลายูต่อ “พระบรมธาตุ” เมืองนครศรีธรรมราช
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 25 กรกฎาคม 2569
