“พัดยศ” หน้าพระพิธีธรรม ตั้งไว้ทำไม?

“พัดยศ” หน้าพระพิธีธรรมเป็นพัดยศประจำตำแหน่ง พระราชาคณะชั้นสามัญยก

ลักษณะเป็นเป็นพัดแฉกทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ พื้นกำมะหยี่สลับสี แดงเขียว ปักดิ้นด้านลายก้ามปูรักร้อยใบเทศ ใจกลางปักเป็นหน้าราหูเล็ก แฉกใบใหญ่ 5 กลีบ ด้ามงาต่อ ส้นและคอแกะเป็นบัวกลุ่ม ยอดแกะเป็นบัวซ้อน

p03

มูลเหตุแห่งการตั้งพัดยศหน้าพระพิธีธรรม

แต่เดิมพระพิธีธรรมไม่ได้สวดเพียงอภิธรรมเท่านั้น ยังมีหน้าที่ สวดภาณวาร หรือ สวดอาฏานา ในพิธีตรุษด้วย ภายหลังยกเลิกพิธีตรุษแล้วจึงเหลือเพียงสวดอภิธรรมเท่านั้น

ดังนั้นในสมัยก่อนจึงมีพระราชาคณะรูปหนึ่งไว้คอยตรวจทานบทสวด และไว้ถวายอดิเรก ต่อมาพระราชาคณะสำหรับทวนได้ยกเลิกไป แต่พัดยศก็ยังคงติดอยู่หน้าตู้พระอภิธรรมจนถึงปัจจุบันนี้

p01

(ข้อมูลจาก พระมหาปกรณ์ กิตฺติธโร ป.ธ.9 วัดชนะสงคราม)

อ่านข้อมูลเพิ่มเติม : ความหมายของสี “พัดพระพิธีธรรม” และธรรมเนียมโบราณ ได้ที่ <https://www.silpa-mag.com/club/art-and-culture/article_3786>

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป