ความหมายของสี “พัดพระพิธีธรรม” และธรรมเนียมโบราณ

พระพิธีธรรม

พัดพระพิธีธรรม เป็นพัดหน้านางพื้นแพปักใหม่ทอง ลักษณะเหมือนพัดเปรียญในรัชกาลที่ 5 สีต่างๆ กันคือ สีเหลือง สีแดง สีน้ำเงิน และสีเขียว รวมสี่เล่มเป็นหนึ่งสำรับ

ที่พัดพระพิธีธรรมมีสีต่างกันนั้นมีความหมายดังนี้ คือ

สีเหลือง หมายถึงพัดเปรียญธรรม 6 ประโยค

y01

สีแดง หมายถึงพัดเปรียญธรรม 5 ประโยค

r01

สีน้ำเงิน หมายถึงพัดเปรียญธรรม 4 ประโยค

b01

สีเขียว หมายถึงพัดเปรียญธรรม 3 ประโยค

g01

ในโบราณผู้จะเป็นพระพิธีธรรมจึงเป็นเปรียญด้วย และมีธรรมเนียมว่า เปรียญเอก คือตั้งแต่ 7 ประโยคขึ้นไป ไม่นิยมให้สวดอภิธรรมเพราะถือว่าเป็นเปรียญสูงแล้ว แต่ภายหลังอนุโลม คงงดเพียงแต่เปรียญ 9 เท่านั้น พัดพระพิธีธรรมจึงมีสีเพียงแค่เปรียญ 6 คือสีเหลืองนั้นเอง

และมีธรรมเนียมอีกอย่างหนึ่งว่า พระราชาคณะไม่ให้สวดธรรมคาถารับเทศน์ เพราะเป็นผู้ใหญ่แล้ว งานรับเทศน์เป็นของพระครูแลเปรียญเท่านั้น

(ข้อมูลและภาพจาก พระมหาปกรณ์ กิตฺติธโร ป.ธ.9 วัดชนะสงคราม)

 

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป