ราชสำนักจีนเสียหน้า ทูตสยามซื้อลูกหลานชาวนาจีนตกยากไว้รับใช้ รีบสั่งให้ไถ่ตัว

ภาพวาดกำแพงเมืองในกรุงปักกิ่ง ในราวศตวรรษที่ 19 (ภาพประกอบหนังสือ The Middle Kingdom : a survey of the geography, government, education, social life, arts and history of the Chinese Empire and its inhabitants)

พ.ศ. 2000 ผู้อำนวยการกองจัดการฉางข้าวกรมนา กราบบังคมทูลราชสำนักเกี่ยวกับทูตสยาม ซื้อบุตรหลานของชาวนาที่ยากจนนำกลับไปเป็นข้ารับใช้เป็นเรื่องเสื่อมเสียหน้า จึงกราบบังคลมทูลขอให้นำเงินหลวงไปไถ่ตัว เนื้อหาที่บันทึกเอาไว้มีใจความว่า

“เมื่อวันที่ ๑ เดือน ๖ ปีที่ ๑ แห่งรัชศกเทียนซุ่น
[๒๒ มิถุนายน ค.ศ. ๑๔๕๗/พ.ศ. ๒๐๐๐] เฉินเจิ้น ตำแหน่งกงบู้ อุ่ยกวนจูซื่อ [ผู้อำนวยการกองจัดการฉางข้าวกรมนา] กราบบังคมทูลว่า

‘หม่าหวงเป้า ราชทูตจากประเทศสยาม ได้ซื้อบุตรหลานของชาวนาที่ยากจนเนื่องจากนาล่ม ที่มณฑลซานตง เพื่อนำกลับไปเป็นข้ารับใช้ นี่ใช่ว่าต่ำช้าแลไม่รู้กฎเกณฑ์เท่านั้น ยังจักทำให้พวกอาณาจักรนั้นหัวเราะเยาะแลดูหมิ่นจีนด้วย จึงขอให้จัดส่งเจ้าพนักงานติดตามไปโดยด่วน เมื่อพบตัวแล้วที่หน่วยราชการที่พบเห็นให้นำเงินหลวงไถ่ตัวเด็กคืน หลังจากนั้นให้ส่งตัวกลับภูมิลำเนาไปอยู่กับครอบครัวเดิม’

ทรงเห็นชอบ”

ดร.วินัย พงศ์ศรีเพียร หัวหน้าคณะค้นคว้าเรื่องหมิงสือลู่-ชิงสือลู่ฯ ได้ให้ความเห็นไว้ว่า “ในการค้าระบบรัฐบรรณาการกับจีน ราชทูตจากประเทศสยามได้ซื้อสิ่งของต่างๆ รวมทั้งข้าทาสจากเมืองจีนด้วย พวกนี้ส่วนหนึ่งอาจเป็นที่มาของขันทีในราชสำนักไทย อย่างไรก็ตาม ราชสำนักจีนเห็นว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องน่าอับอายและเสียเกียรติสำหรับจีน”



ที่มา:
หมิงสือลู่-ชิงสือลู่ บันทึกเรื่องจริงแห่งราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง ตอนว่าด้วยสยาม. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2559. น. 175


ปรับปรุงสำหรับเผยแพร่ฉบับออนไลน์ครั้งล่าสุดเมื่อ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2561

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป